TtT's blog

Door Bruce van der Kooij, vierdejaars student Informatica aan de Haagse Hogeschool en afstudeerder bij Gendo.

Donderdag was de laatste bijeenkomst van Train the Trainer, een programma opgestart door Gendo in samenwerking met NLnet om vrijwilligers op te leiden tot Open Standaarden en Open Source ambassadeurs. Over de afgelopen maanden heb ik met veel plezier een aantal van de Train the Trainer sessies mogen bijwonen. Jammer genoeg was door ziekte van Wim Verkaik, die de sessies altijd organiseerde, de opkomst de afgelopen tijd wel wat minder.

De afsluitende bijeenkomst van gisteren vond plaats in een iets andere vorm. Met dank aan Gera van ISeeTea heeft de bijeenkomst plaats gevonden bij Digital Archiving and Networked Services (DANS) in Den Haag, een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) dat zorgt voor de opslag en blijvende toegankelijkheid van onderzoeksgegevens in de alfa- en gammawetenschappen.

De bijeenkomst werd geleid door een aantal medewerkers van DANS. Onderwerpen die bij de bijeenkomst aan bod kwamen waren: digitale duurzaamheid, archivering, open access, metadata en persistent identifiers. Een verzameling voorbij gekomen termen die ik heb genoteerd: Dublin Core, RDF, OAIS (OAI-PMH), DDI, DIDL, SRU. En een aantal projecten van DANS die zijn besproken: Easy, MIXED en Narcis.

Voor mij persoonlijk waren de discussies van technische aard, vooral die over metadata zeer interessant, zeker gezien de toepassing van RDF binnen OpenDocument v1.2

Al met al een zeer interessante en bovendien leuke afsluiting.

Door Eveline Kubbenga voor Livre
Bij het doorbladeren van de laatste 'Kamerkrant voor de ondernemende regio Amsterdam' van de Kamer van Koophandel trof ik op pagina 13 (Wetten en regels) een klein artikel aan met als titel 'Hogere boetes illegale software'. In Nederland zou 29% van de software illegaal zijn. Nederlandse bedrijven, die betrapt zijn op auteursrechtschending, zouden in 2007 een gemiddelde schadevergoeding van € 56.900 betaald hebben. De informatie zou door de Business Software Alliance (BSA) gemeld zijn, maar om hoeveel bedrijven het ging wilde de BSA niet bekend maken.
Op de voorpagina van de Kamerkrant stond een kleine advertentie van Microsoft Dynamics en paginagroot op de achterpagina een advertentie van Microsoft, Symantec, Dell en Mamut Business Software. Allemaal leden van de BSA!

Vermeende auteursrechtinbreuk van de software van die bedrijven wordt nagespeurd en vervolgd door BSA. De vraag die zich dan snel bij mij opdringt is of de Kamerkrant gesponsord wordt door Microsoft en haar medevechters van het 'grote kwaad' van illegaal softwaregebruik. Gelukkig blijkt de redactie onafhankelijk te zijn en verschijnen er ook artikelen over alternatieve software. Voor een volgend artikel daarover heb ik mij bij de redactie van de Kamerkrant al opgegeven.

Natuurlijk moeten er auteursrechten betaald worden indien de auteursrechthebbende dat zo wil (bij open source software kunnen andere voorwaarden gelden, zie verder mijn artikel 'Open source software en het auteursrecht' van 8 april), maar de methoden van BSA vind ik gewoonweg eng. De toegepaste methoden van klikken (rancuneuze (ex-)werknemers krijgen ervoor betaald), eisen van buitenproportioneel hoge boetes/schadevergoedingen en dreigen met rechterlijke stappen zouden niet misstaan in een politiestaat. De gehanteerde terminologie sluit daar feilloos op aan ('illegale software' in plaats van 'software dat inbreuk maakt op auteursrechten'). Het moge duidelijk zijn: BSA criminaliseert bedrijven en overheidsorganisaties. En hiervoor gebruikt (of is het 'misbruikt') de BSA alle ter beschikking staande rechtsmiddelen. Laat ik hierover duidelijk zijn.

In aansluiting op het Livre-artikel van Arjen Kamphuis van 18 april 2007 ('Klinkklare onzin') wil ik als aanvulling opmerken dat het gebruikte 'economie'-argument van de BSA kant noch wal raakt. Steeds weer wordt dat argument aangedragen, vooral in de politiek. En waar gaat het dan om? Slechts om gederfde belastinginkomsten. Ook het innovatieargument kan in vergelijk tot de ontwikkeling van open source software nog moeilijk in stand gehouden worden. Alle door de BSA gebruikte argumenten kunnen één op één toegepast worden voor een investering in open source software. Bijkomend voordeel zal zijn dat bedrijven en andere instanties niet meer gecriminaliseerd zouden worden. Een verder voordeel is dat er meer transparantie, interoperabiliteit en comptabiliteit van systemen tot stand komen. En dat allemaal terwijl de belastinginkomsten voor de overheid hetzelfde zouden blijven. Hoe lang moeten wij nog met lede ogen het handelen van BSA, hoe legitiem ook, aanzien? Hoe lang zal het nog duren voordat bedrijven naar alternatieven gaan zoeken en 'illegale software' tot het verleden behoort?

Eveline Kubbenga is deelneemster aan de TtT cursus van Gendo en gespecialiseerd op het gebied van ICT- en internetrecht.

Thieu Thrum, een van de deelnemers aan het eerste TtT traject stuurde dit overzicht van actuele marktontwikkelingen:

Het zijn woelige tijden.

Vorige week kwam het nieuws dat Windows ten onder zou gaan."...Microsoft heeft verzuimd Windows aan te passen aan marktontwikkelingen, en dat grote hoeveelheden verouderde code en slechte beslissingen ervoor zullen zorgen dat Windows de ondergang tegemoet gaat..." in het Nederlands.

Zelfs Steve Balmer, de grote baas van Microsoft laat zich bijna anderhalf jaar na het uitkomen van Windows Vista ontvallen dat Vista toch niet helemaal je dát is. Da's uit de mond van die man net zoiets als de Paus die vloekt in de kerk:

Ook MS-Office lijdt aan dezelfde kwaal als Vista. Innovatief wordt Microsoft links er rechts ingehaald door concurrentenen er is alom kritiek op de softwarereus. Wat doet Microfsoft daaraan?

Er is echter HOOP!Dell begon vorig jaar met de verkoop van Linux PC's. Nu, ruim een jaar na de start blijkt dat ze als warme broodjes over de toonbank gaan

Ook op kleine computers doet Linux het goed. Waar het opgeblazen loodzware Vista alleen op zware machines met veel intern geheugen redelijk loopt zie je dat Linux bloeit op kleine computers.

Microsoft die daarvan geschrokken is geeft haastig door dat de verkoop en ondersteuning van XP plotsklaps met drie jaar wordt verlengt voor goedkope laptops.

Maar, niet onder de indruk stoomt Linux (Ubuntu) gewoon door. Ook andere distributies gaan als een speer.

Er bestaat zelfs al een echte Aquarium screensaver voor Linux... :-)

En voor de nieuwste Ubuntu-linux is er op 17 mei in Amsterdam een releaseparty

Kortom, Het gaat steeds beter!

Een tevreden Linux-gebruiker  :-)

Voor Livre schreef Erik Boele deze bijdrage:

Beste Bauke en Arjen. Natuurlijk begrijp ik dat een ODF-ondersteuning door de gehele centrale overheid geen sinecure is. Daarvoor heb ik alle begrip, maar ik hou graag de druk op de ketel. Daarom het volgende:Was het niet zo (even in mijn geheugen graven) dat er op 17 september 2007 een prachtig actieplan naar de Tweede Kamer gestuurd werd, 'Nederland Open In Verbinding' genaamd. Nederlanders met democratische principes als transparantie, een onafhankelijke overheid, zorgvuldigheid en controleerbaarheid hoog in het vaandel hingen de vlag in top. Alles zou anders worden. Er werden harde deadlines gesteld, mede omdat hier op 29 maart 2007 in het voortgezet algemeen overleg om gevraagd was. Staatssecretaris Frank Heemskerk, niet de belabberdste als het om dit soort verzoeken gaat, kwam de Tweede Kamer tegemoet. Een realistische benadering stond hij voor en dus werden de departementen niet te veel onder druk gezet. ODF-plug inns en ODF-compatible software was voorhanden, dus het moest niet te problematisch zijn om actielijn 6 (Rijksdiensten ondersteunen vanaf april 2008, naast de huidige bestandsformaten, ODF voor lezen, schrijven en uitwisselen van documenten. Mede-overheden en overige instellingen volgen zo snel mogelijk doch uiterlijk december 2008) op korte termijn ten uitvoer te brengen. 'Weet je wat, we geven ze nog wat ruimte en we stellen de deadline op april 2008'.

Voor onze rijksdiensten is dat moment dus zo'n beetje aangebroken. Ik wil ze best nog wel tot het eind van de maand geven en wachten tot 1 mei, maar dan gaat mijn spervuur aan ODF-documenten toch écht de deur uit. Het GOUD ligt op mij te wachten. Twee bekeuringen liggen er bij mij thuis in het bakje ingekomen stukken. De twee bezwaarschriften gaan in ODF-formaat op 1 mei om 00.00 uur via mijn mail het net op. Ben benieuwd wie op donderdagochtend vloekend mijn bijlagen probeert te openen en mij terugmailt dat ik een onleesbaar bestand heb opgestuurd. Je kunt je de mailwisseling al voorstellen (ik wijgerachtig en de ambtenaar steeds bozer). En ik maar hopen dat dit zo'n 16 weken gaat duren – einde oefening voor de ambtenaar (de vordering).Natuurlijk kan ik bij de centrale overheid nog geen bezwaar maken via mijn DigiD, maar als in december ook de andere overheden ODF moeten ondersteunen, komen de échte mogelijkheden in beeld. Een aantal gemeenten ondersteunt wél het digitale bezwaar maken. Het digitale formulier invullen. Bij 'toelichting van uw bezwaar' vul ik in 'zie bijlage'. ODF-je toevoegen en kat in 't bakkie. Nog wel even me DigiD opnieuw aanvragen voor die tijd.

Zie je het al voor je: 'Vanwege het onzorgvuldig schoonhouden van mijn straat – ik hoef toch niet mijn eigen straatje schoon te vegen – ben ik van mening dat ik geen OZB-belasting verschuldigd ben'. In ODF-formaat kan dit voor behoorlijk wat hoofdpijn zorgen. Ik ben begonnen bij al mijn buren OpenOffice.org te installeren. Nederland komt Open In Beweging. Bij een goed glas wijn hebben we al behoorlijk wat voorpret gehad. Als het gaat lukken, ga ik digitaal een vergunning aanvragen om nog een extra verdieping op mijn huis te plaatsen. Heb ik binnenkort het hoogste gebouw bij mij in de buurt en iedereen zich maar afvragen hoe ik dat voor elkaar gekregen heb. Ongeveer 1 A-4tje zal mijn antwoord zijn. ODF, misschien van gehoord?De buurman is bezig zijn kandidaatstelling voor het bestuur van het waterschap te regelen – gaat in ODF de deur uit. Dat wordt lachen. Gaat het waterschap al gauw 350.000 euro kosten. Verkiezingen over doen en genoegdoening voor de geleden emotionele schade.

Tot slot. In 2040 hebben we Maasvlakte 3 en heeft Groningen zijn Zuiderzeelijn. Max van den Berg wil me ereburger van de provincie Groningen maken en Ivo Opstelten heeft me een riante penthouse op de kop van Zuid in het vooruitzicht gesteld. En dat alleen omdat ik ze gewezen heb op een gratis tekstverwerkingsprogramma. Ik heb ze nog wel even gewezen op het volgende: 'Het kan wel, maar ik zou het niet doen; opslaan als .doc. Doe maar in .odt. Je zal zien, even wachten, maar als de termijn verstreken is heb jij de benodigde toestemming."

* Erik Boele – de Zeeuw is deelnemer aan het Train the trainer-programma over open source software en open standaarden.

Op 4 april gaf Eveline Kubbinga een presentatie voor de Train the Trainer groep 2. Die presentatie heeft ze ook tot onderstaand artikel verwerkt.

Binnen de open source software wereld worden enkele juridische begrippen flink door elkaar gebruikt. Patent schijnt naast intellectuele eigendomsrechten te bestaan en niet als onderdeel daarvan. Of patent is een soort auteursrecht. En soms blijkt copyright iets geheel anders te zijn dan auteursrecht. Eveline Kubbenga* vond het tijd om een en ander eens op een rijtje te zetten. Software valt in principe onder het auteursrecht (copyright). Een enkele keer wordt voor een computertoepassing een octrooi (patent) gevestigd. Auteursrecht en octrooi zijn aan te merken als intellectuele eigendomsrechten. Verdere intellectuele eigendomsrechten zijn naburige rechten, databankrecht, topografierecht, merkenrecht, handelsnaamrecht, tekeningen- en modellenrecht en kwekersrecht.

Onder het motto 'Wie zwijgt stemt toe' werd tijdens de 2e sessie van de materieverdiepings-workshop van Gendo spontaan door veel deelnemers besloten de gevoelens van verbazing (en soms ook van verontwaardiging) over een tweetal Livre-artikelen om te zetten in een comment- posting. Hieronder een bloemlezing uit de pennevruchten. 'Overheid moet per situatie de beste standaard kiezen'(column van Bart Wessels)

---------------------- Catharina Bethlehem - Niet wanhopen Bart ----------------------

'Microsoft wilde van het gezeur af'. Ik heb het niet met die woorden gezegd, maar de strekking klopt op zich wel.' De overheid zeurt dus als het open standaarden eist? Zou het misschien ook zo kunnen zijn dat de overheid garanties wil dat bestanden tot in lengte van jaren nog geopend kunnen worden? 'Met het voldoen aan een open standaard (zoals Open XML nu is..' Dat heb je gedroomd Bart. Open XML is nog niet eens een standaard, laat staan dat het een open standaard is. Ook al zou het ISO gestandardiseerd worden, dan is het daarmee nog niet automatisch een open standaard. Verder zou ik als ik jou was niet wakker liggen van Heemskerk. De recente aanbesteding voor de uniforme rijksdesktop is vrijwel volledig toegeschreven naar Microsoft en die gaat nog jaren mee. http://webwereld.nl/articles/4...-voor.html Wie weet lukt het Microsoft best wel om in 2012 eens een werkelijk open standaard te produceren.

---------------------- Thieu Trum - Keuze voor een eigen OOXML-standaard  ----------------------

De tweede sessie van Train the Trainer op 22 februari ging over applicaties in het MKB. Een van de grote uitdagingnen voor adoptie van open standaarden en opensource is het gebrek aan platform-neutrale MKB-applicaties. Men moet dan denken aan zaken als financien, logistiek, relatiebeheer en personeelszaken. Een introductie presentatie werd gegeven door Anne Sedee, één van de deelnemers. Jan Stedehouder van opensourcelearning.info (zelf vorig jaar deelnemer in de eerste groep) zette de groep interactief aan het werk. Hoe kan je MKB organisaties helpen met open standaarden en opensource software? Na een korte presentatie van Jan ging de cursusgroep zelf aan het werk. Een overtuigende business-case maken voor kleine bedrijven bleek niet altijd even eenvoudig. Veelal zijn de vraagtukken meer bedrijfskundig dan technisch van aard en zijn de typische argumenten die voor opensource-ingewijden steekhoudend zijn voor veel MKB-ondernemers een ver-van-mijn-bed-show. Toch is digitale duurzaamheid en flexibiliteit ook voor deze doelgroep wel uit te leggen. De middag werd afgesloten door presentaties van de deelnemers.

Sinds drie weken is Gendo weer begonnen met het Train the Trainer programma om enthousiaste vrijwilligers op te leiden tot open standards en opensource advocates. In 6 dagdelen (plus huiswerk) krijgt een bont gezelschap de inhoudelijke kennis en communicatieve vaardigheden om in hun professionele netwerk anderen voor te lichtten en te overtuigen van de mogelijkheden van open standaarden en opensource software.

In de eerste sessie op 1 februari werd een conceptuele basis gelegd waarna in overleg met de deelnemers werd vastgesteld wat de focus van de volgende sessies zou moeten zijn. Als werkafspraak werd de volgende voorlopige thematische indeling vastgesteld:

01 feb 2008: Introductie en basics
22 feb 2008: MKB / BackOffice (Admin / CRM / CMS)
14 mrt 2008: Maatschappelijke impact OS
04 apr 2008: Legal / Security
25 apr 2008: Media
16 mei 2008: Onderwijs / Zorg

De presentatie van deze eerste sessie staat hier.