wikileaks

In 1969, de Vietnam oorlog was in volle gang, maakte een hooggeplaatste analist van het Amerikaanse ministerie van Defensie stiekem een set kopieën van een geheim rapport over de oorlog. In het rapport werd de voortgang van de Vietnam oorlog in uitputtend detail op meer dan 7000 pagina's beschreven. Het was zijn bedoeling de zeer geheime informatie te delen met invloedrijke politici en wetenschappers in de hoop dat dit een einde aan de oorlog zou bespoedigen.

De analist heette Daniel Ellsberg. Hij was een voormalige officier van het korps mariniers en werkte voor RAND, de denktank van het Pentagon. Door zijn ervaringen in Vietnam en ontmoetingen met dienstweigeraars in de VS raakte hij overtuigd dat de oorlog verkeerd was. Door zijn kennis als insider wist hij ook al dat de oorlog militair onwinbaar was en een stuk minder goed liep dan de Amerikaanse regering haar bevolking wilden doen geloven. De oorlog in Vietnam kostte elke dag ongeveer achthonderd Vietnamezen, waarvan meer dan twee derde burgers, en twintig Amerikaanse soldaten het leven. Een veelvoud hiervan raakte ernstig verwond of verminkt voor het leven.

Op 12 juli 2007 werden in Bagdad 12 burgers, waaronder een medewerker en een fotograaf van Reuters doodgeschoten door een Amerikaanse Apache helikopter. Vanwege de betrokkenheid van Reuters personeel werd dit een beetje nieuws en gaf het Pentagon een verklaring af over de toedracht van de gebeurtenissen. Er zouden 9 'opstandelingen' en 2 burgers zijn omgekomen (de Reuters medewerkers). Daarmee leek de zaak afgedaan. Reuters probeerde nog een onderzoek te laten instellen naar de toedracht van de schietpartij maar dat werd door de Amerikaanse overheid niet toegestaan. Ook een formeel verzoek tot toegang tot de videobeelden van de Apache helikopter en de audio van de communicatie tussen de bemanning en grondtroepen werd geweigerd. Destijds was het een minuscuul radar blipje dat snel vergeten werd. Er waren al meer dan 100 journalisten omgekomen in Irak sinds maart 2003 en naar schatting zo'n 700.000 tot ruim 1.3 miljoen burgers (het Amerikaanse leger acht het niet nodig exact bij te houden hoeveel – 'we don't do bodycounts').

Bijna drie jaar later kreeg de gebeurtenis alsnog wereldwijde bekendheid door het online vrijgeven van 38 minuten video gemaakt vanuit de Apache die op de bewuste dag had geschoten. De ingekorte versie op Youtube is inmiddels ruim 6 miljoen keer bekeken. Voor recente Balkenende stemmers hier de volledige 38 minuten versie. Allerlei ondersteunende informatie is te vinden op collateralmurder.com. Op Nederland 1 Mocht Rop Gonggrijp de video voor Jeroen Pauw (Witteman was ziek) komen toelichten. Pauw sloot het item af met de onsterfelijke woorden 'tja, het blijft een mooi verhaal'. Voormalig Stafchef Generaal Hans Couzy noemde een dag eerder de actie een oorlogsmidaad.