Blogs

<Webwereld column>

Op IJsland woedt een heftig politiek debat over het idee een nationaal internet filter te bouwen dat kinderen moet beschermen tegen gewelddadige porno. Hoewel cijfers over de schaal van het probleem ontbreken zijn er binnen de regering van IJsland grote zorgen over de wijze waarop de porno-industrie haar producten aan de man (meestal mannen) probeert te brengen. Het idee is dat de industrie zich actief richt op het 'werven' van jongeren en kinderen in het klassieke model van de sigarettenindustrie; 'get them while they're young'.

Afgelopen week was ik op IJsland en mocht ik aanschuiven bij een aantal overleggen rond IT en internet strategie met ministers en beleidsmakers. Het hele debat vindt plaats in de aanloop naar verkiezingen die de verhoudingen in IJsland flink kunnen veranderen dus de lokale media zitten er bovenop. Het specifieke idee om een nationaal filter op het hele land te zetten (naar Chinees model) trekt wereldwijde aandacht omdat dit een unicum zou zijn in de westerse wereld. Het past ook niet bij het beeld van het anders zo liberale en progressieve IJsland (het enige land dat zijn bankiers veroordeelde voor hun aandeel in de crisis).

Toen ik vorige week aankwam werd ik op de eerste bijeenkomst meteen door Smari McCarthy van het Icelandic Modern Media Initiative gevraagd hun open protestbrief te tekenen die vandaag gepubliceerd is.

Tijdens een diner enkele dagen later met de relevante minister en adviseurs om tafel zat ontstond er een heel ander beeld. Er is gelukkig nog geen enkele beslissing genomen ondanks het beeld wat in de media was ontstaan. De minister was erg geïnteresseerd in andere mening over de wenselijkheid en technische haalbaarheid van een nationaal internetfilter. In mijn optiek werden de verschillende doelen en middelen in de discussie nogal door elkaar gehaald en dus deed ik een poging de zaken wat te structureren.

<Webwereld column>

Het Nationaal Cyber Security Centrum gaf deze week op haar conferentie aan dat het meer naar hackers wil gaan luisteren. Het is natuurlijk mooi dat de overheid gaat luisteren naar de mensen die er het meest vanaf weten hoewel de vraag blijft waarom men daar tot 2013 mee heeft gewacht. Als ze daar 5 of 10 jaar eerder mee waren begonnen had het een ongelofelijke hoop ellende en geld bespaard. Ik hoop van harte dat het overleg met de hack(tivist) community over meer gaat dan alleen technische trucs, want er zou juist op beleidsniveau moeten worden gepraat. Voor technische zaken kan men ook gewoon de gebruikelijke bureaus inhuren en hackers gewoon betalen voor hun kennis en advies.

Ondertussen vond een flinke groep hackers het jammer dat zij niet welkom waren en organiseerden een alternatieve bijeenkomst. Als de intenties van het NSCS komend jaar goed worden uitgewerkt is deze de volgende keer wellicht niet nodig. Aan de community-kant moeten deze gesprekken ook goed geregeld worden (wie zit aan tafel en vooral met welke pet op) want als community-bijdragen en commerciële belangen door elkaar gaan lopen ontaarden zaken snel in gekissebis en ruzie. Ik spreek uit ervaring ;-). Niemand is 'vertegenwoordiger' van 'de hacker community'. Het NSCS zal er aan moeten wennen dat wij geen gecentraliseerde organisatie zijn met een hoofdkantoor waar je kunt afspreken met de top-functionaris.

<Webwereld column>

Heeft u wel eens 'De grote beurt' gezien? Dit is een auto-programma kloon van MTV's 'pimp my ride' waar oude auto's een makeover krijgen om ze weer hip&cool te maken. Probleem bij al het opleuken dat in deze programma's wordt gedaan is dat onder de nieuwe lak en glimmende velgen het een oude auto blijft die z'n beste tijd gehad heeft. Zo is het ook met het EPD.

Ruim 12 jaar geleden werd onder leiding van Minister Els Borst het plan opgevat een nationaal elektronisch patiënten dossier te realiseren. Een dergelijk dossier zou medicatie- en andere fouten door informatieachterstand bij zorgverleners voorkomen en zo vele mensenlevens redden. Het waren tenslotte de jaren '90 en er was niets dat IT niet leek te kunnen oplossen.

In 2002 werd stichting Nictiz opgericht. Deze, door het ministerie van VWS gefinancierde non-profit-zonder-formele-macht, zou het nationaal EPD gaan realiseren. Al vrij snel werd besloten dat er geen echt nationaal EPD zou komen maar een soort zoekmachine die data uit alle systemen brokjes data over een specifieke patiënt trekt. Zo'n zoekmachine-oplossing is veel complexer dan een centraal systeem.

<Webwereld column>

Er komt een nieuw grondwettelijk artikel over het briefgeheim (artikel 13) om dit artikel klaar te maken voor de 21ste eeuw en de komende maanden mogen burgers hun visie op deze zaak geven. Het briefgeheim moet garanderen dat burgers erop kunnen rekenen dat de inhoud van brieven-in-enveloppe (geldt niet voor ansichtkaarten) altijd vertrouwelijk blijft en niet zo maar wordt ingezien door de overheid voor bijvoorbeeld opsporingsdoeleinden.

Veel van de juridische discussies over deze voorgestelde grondwetswijziging zullen de komende maanden gebaseerd zijn op een aantal veronderstellingen;
1. Er een relatie is tussen wet en grondwet in Nederland
2. De Staat der Nederlanden houdt zich aan aan haar eigen wetten
3. De Nederlandse wet nog steeds relevant is voor dit vraagstuk

Al deze veronderstellingen zijn op z´n minst twijfelachtig.

Wetten worden in Nederland niet structureel aan de grondwet getoetst zoals dat bijvoorbeeld in Duitsland wel gebeurt. Daarnaast heeft relevante artikel 13 allerlei uitzonderingen ingebouwd: de overheid mag het briefgeheim niet schenden tenzij er een wettelijke uitzondering is die zegt dat dat wel mag, een rechter er toestemming voor geeft of iemand van een veiligheidsdienst besluit dat het nodig is voor het garanderen van de nationale veiligheid. Spannende vraag is dus hoe de nieuwe versie van deze uitzonderingen er uit ziet. Want in de huidige vorm werkt de grondwet dus alleen in het geval van een overheid die oprecht werkt aan het behartigen van de belangen van haar burgers. En in dat geval hebben we de grondwet niet zo hard nodig. Een beetje zoals een regenjas van vloeipapier zeg maar. Of de website crisis.nl.